Adam Kucharski: Podróże edukacyjne Lubomirskich w XVIII wieku. Studium z dziejów mobilności i wykształcenia koronnych elit magnackich Rzeczypospolitej [The Lubomirski family's educational travels in the 18th century. A study of the history of mobility and education among the magnate elites of the Polish-Lithuanian Commonwealth].

 Adam Kucharski: Podróże edukacyjne Lubomirskich w XVIII wieku. Studium z dziejów mobilności i wykształcenia koronnych elit magnackich Rzeczypospolitej [The Lubomirski family's educational travels in the 18th century. A study of the history of mobility and education among the magnate elites of the Polish-Lithuanian Commonwealth]. Wydawnictwo Naukowe UMK 2025. ISBN:978-83-231-6262-9

Magnacka rodzina Lubomirskich herbu Szreniawa, należąca do koronnej elity państwa, odegrała ogromną rolę w dziejach Rzeczypospolitej XVI–XVIII w. W dotychczasowej literaturze historycznej poświęcano sporo uwagi dokonaniom jej reprezentantów na polu polityki, gospodarki, kultury oraz spraw społecznych. Szczegółowo analizowano także kwestie rodzinne. Niniejsza monografia przedstawia poszczególnych Lubomirskich w XVIII w. w nieco odmiennej optyce – przez pryzmat ich wykształcenia i podróży edukacyjnych po Europie, które w tym stuleciu odbyli prawie wszyscy młodzieńcy tego rodu. W badaniach wykorzystano różne typy przekazów źródłowych – korespondencję listowną, instrukcje wychowawcze, metryki uczelniane, rejestry wydatków, relacje prasowe i pamiętnikarskie oraz dzienniki podróży. W układzie chronologicznym ukazano przebieg podróży edukacyjnych kolejnych męskich potomków rodziny w XVIII w., rozpoczynając od zarania epoki saskiej. Narracja przedstawia te kwestie na szerszym tle, z uwzględnieniem edukacji krajowej, tradycji antenatów oraz roli rodziny, opiekunów, guwernerów, mentorów i najbliższego otoczenia podróżujących. Wpływ na przebieg podróży edukacyjnych Lubomirskich miały ważne wydarzenia polityczne w kraju: wielka wojna północna, wojna o sukcesję polską, konfederacja barska, pierwszy rozbiór. Wyjazdy kształcące Lubomirskich do Francji, Austrii, Włoch, Saksonii, Czech, Holandii i Szwajcarii oraz na Śląsk miały za cel nawiązanie kontaktów, zdobycie ogłady i doświadczenia, zwiedzanie oraz kształcenie prywatne i naukę w różnorodnych rodzajach szkół – poczynając od kolegiów zakonnych, przez popularne akademie rycerskie i nowoczesne szkoły wojskowe, na uniwersytetach kończąc. Lubomirscy utrzymywali kontakty z koryfeuszami ideologii oświecenia oraz towarzystwami naukowymi. Osobny rozdział został również poświęcony zagranicznym wyjazdom pań Lubomirskich. Grand tour kobiet z tej familii magnackiej odznaczał się bogactwem aspektów: rodzinnych, edukacyjnych, krajoznawczych i kolekcjonerskich. Dużą rolę w mobilności kobiet odgrywały także podróże lecznicze do kurortów wód mineralnych pozwalające na osiągnięcie celów zdrowotnych, towarzyskich, kulturalnych i poznawczych.